أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
66
قانون ( فارسى )
انجام گيرد ، وزن بار بايد از حامل آن سبكتر باشد . همينطور اين محل كه ابتداى مسير نخاع به سوى بدن است بايستى مجراى وسيعتر و خللناپذيرتر داشته باشد ، همچنانكه رودخانهاى كه تازه از چشمه جدا مىشود به مجراى وسيع و محكم نياز دارد . چون آنچه از نخاع براى پىهاى بالائى تخصيص يافته است بيشتر از بخشى است كه بايد به قسمتهاى پائينتر برسد ، بنابراين لازم است كه سوراخ مهرههاى گردن نيز فراختر باشد . و چون كوچك بودن مهره و فراخى مجراى آن ، جسم را رقيق مىكرد لازم بود چيزى در آن باشد كه از آسيب محفوظش بدارد و چنين نيز شده است و اين مهرهها سختترين مهرهها هستند و چون جرم آنها نيز رقيق است لبههاى كوچكى نيز براى آنها آفريده شده است . اگر لبهها بزرگ بودند در برخورد با چيزهاى سخت و نيرومند مهرهها را در معرض آسيبديدگى و شكست قرار مىدادند و لبهها گرچه كوچك هستند ولى بالهاى آنها بزرگ است و هريك داراى دو پره يا دو سر مضاعف مىباشد . از آنجا كه مهرههاى گردن ، بيشتر از آرامش به جنبش نيازمندند ، داراى استخوانهاى ريز كمترى نسبت به مهرههاى پائينتر از خود مىباشند ( تعداد استخوانهاى مهرههاى گردن از استخوانهاى مهره پشت ( مهره قفس سينه ) كمتر است ) و باز از اين روى ، مفصلهاى مهرههاى گردن از مفصلهاى مهرههاى پائينتر نرمشپذيرترند . و چون به لحاظ همين نرمشپذيرى مقدارى استحكام را از دست مىدهد ، اين كمبود استحكام و حتى بيشتر از آن مقدار ، بوسيله آنهائى كه در پيرامونشان قرار گرفتهاند جبران مىشود و به آنها بازميگردد و به حدى پى و ماهيچه و رگها از آن مىگذرند كه از استحكام زياد مفصلها بىنياز مىگردند وقتى نياز باستحكام مفصلها كم شد ، هر اندازه كه متناسب وضع آنهاست از عمل خود بدست مىآورند . به اين جهت زائدههاى مفصلى بالاگرا و پائينگرا در مهرههاى گردن برعكس مهرههاى پائينتر از آنها بزرگ و بسيار پهن نيستند ، بلكه پايههاى مهرههاى گردن درازتر و زردپىهايشان نرمتر است و محل بيرون آمدن پىها در مهرهها همانطور كه ذكر شد مشترك است ، زيرا مهرههاى گردن - باستثناء برخى از آنها كه وضعشان را بيان مىكنيم - هيچيك بمناسبت نازكى ، رقت و كوچكى جسمشان و فراخى مجراى عبور نخاع در آنها نمىتوانستند سوراخ منحصرا مختص بخودشان داشته باشند . اينك مىگوئيم : گردن هفت مهره دارد و اين مهرهها از لحاظ درازا و زوائد هماهنگ هستند . هريك از مهرههاى گردن ( بجز اولين مهره ) داراى يك لبه ، دو بال و چهار زائده مفصلى بالاگرا و چهار زائده مفصلى پائينگرا ( دو زائده مفصلى فوقانى و دو زائده مفصلى تحتانى ) است . هر بالى دو شاخه دارد . علاوه بر اين زوائد يازدهگانه « 90 - ب » هر مهرهاى
--> ( 90 - ب ) - يازده زائده عبارتند از : دو زائده فوقانى و دو زائده تحتانى مفصلى ، دو پايك ( Pedicle ) ، دو تيغه ( Lamina ) ، دو زائده عرضى ( proe . transverse ) ، و يك زائده شوكى ( Proc . spinous ) .